Mempool

De wachtrij van onbevestigde transacties op een blockchain. Bij drukte wordt de mempool vol en stijgen fees.

Blockchain transactie wachtrij visualisatie

De mempool (memory pool) is een tijdelijke opslaglocatie op individuele blockchain-knooppunten (nodes) voor transacties die zijn ingediend maar nog niet zijn opgenomen in een bevestigd blok. Elke node beheert zijn eigen versie van de mempool.

Wanneer jij een transactie verstuurt op de Bitcoin- of Ethereum-blockchain, gaat die transactie niet direct naar een blok. Eerst wordt de transactie uitgezonden naar het netwerk en opgenomen in de mempools van nodes die hem ontvangen. Miners (of validators bij Proof-of-Stake) kiezen vervolgens welke transacties ze in het volgende blok opnemen.

De selectie is doorgaans gebaseerd op de fee die de transactie betaalt: hoe hoger de fee per byte (bij Bitcoin) of per gas (bij Ethereum), hoe aantrekkelijker de transactie voor de miner is. Dit is een veiling-achtig systeem waarbij je betaalt voor prioriteit.

Bij hoge netwerkactiviteit kan de mempool vol raken. Er zijn dan meer transacties wachtend dan er per blok verwerkt kunnen worden. Dit heeft twee gevolgen: ten eerste stijgen de fees snel omdat iedereen zijn transactie snel wil laten verwerken; ten tweede kunnen transacties met lage fees heel lang in de mempool blijven wachten of uiteindelijk verwijderd worden door nodes.

Praktisch voor gebruikers: controleer de huidige mempool-status via tools als mempool.space (voor Bitcoin) of etherscan.io (voor Ethereum) voordat je een transactie doet. Als de mempool leeg is, kun je een lagere fee instellen. Als het druk is, moet je meer betalen voor tijdige verwerking.

Een "stuck transaction" is een transactie die in de mempool blijft hangen door een te lage fee. Afhankelijk van het netwerk zijn er methodes om dit te verhelpen, zoals RBF (Replace-By-Fee) bij Bitcoin of speed-up bij Ethereum.

Hoe de mempool werkt
Jij
Verstuurt TX + fee
Mempool
Wachtrij onbevestigde TX
Hoge fee = hogere prioriteit
Miner/Validator
Bevestigt blok
⚠ Bij hoge netwerkdruk stijgen fees snel. Check mempool.space voor Bitcoin.

Functie

Wachtrij onbevestigde transacties

Selectie

Hoogste fee krijgt prioriteit

Vol mempool

Hogere fees, langere wachttijden

Tool

mempool.space voor Bitcoin

Veelgestelde vragen

Hoe lang duurt het voordat een transactie de mempool verlaat?
Dit hangt af van de fee en de netwerkdrukte. Bij een correcte fee en rustig netwerk: minuten. Bij een te lage fee of druk netwerk: uren tot dagen, of de transactie kan verlopen.
Wat als mijn transactie te lang in de mempool zit?
Je kunt proberen de fee te verhogen via RBF (Replace-By-Fee) als de wallet dit ondersteunt. Of je wacht tot het netwerk rustiger wordt. Sommige nodes verwijderen transacties na meerdere dagen.
Kan een transactie verdwijnen uit de mempool?
Ja. Als een transactie te lang onbevestigd blijft (doorgaans na 2 weken bij Bitcoin-nodes) of de fee te laag is, kunnen nodes de transactie uit hun mempool verwijderen. De fondsen gaan dan terug naar de afzender.
Heeft elke blockchain een mempool?
Vrijwel elke blockchain met transactieverwerking heeft een equivalent van de mempool. De exacte werking verschilt per blockchain en consensusmechanisme.

Lees ook: gerelateerde begrippen

Risicowaarschuwing

Crypto is volatiel en brengt risico's met zich mee. De informatie op CryptoCursus.nl is uitsluitend educatief bedoeld en vormt geen financieel advies. Gebruik alleen geld dat je kunt missen.

Klaar voor meer dan een definitie?

Start de gratis beginnerscursus en begrijp crypto van de grond af aan.